Zespół mięśnia odwracacza przedramienia
Ucisk nerwu międzykostnego tylnego (głębokiej, ruchowej gałęzi nerwu promieniowego) tam, gdzie przechodzi przez mięsień odwracacz, tuż poniżej łokcia. Daje tępy, „głęboki" ból przedramienia po stronie zewnętrznej, a z czasem może dołączyć osłabienie prostowania palców. Bywa mylony z łokciem tenisisty.
Co to jest?
Zespół mięśnia odwracacza to drażnienie lub ucisk nerwu międzykostnego tylnego w miejscu, w którym wnika on do mięśnia odwracacza przedramienia — w okolicy tzw. arkady Frohsego, włóknistego łuku na wejściu do tego mięśnia. Nerw ten jest gałęzią ruchową: zaopatruje prostowniki palców i kciuka.
W odróżnieniu od łokcia tenisisty ból jest zwykle umiejscowiony nieco dalej (poniżej łokcia, nad mięśniem odwracaczem) i ma charakter głębokiego, tępego bólu. Gdy ucisk narasta, do bólu może dołączyć osłabienie prostowania palców — przy zwykle zachowanym prostowaniu nadgarstka. Rozpoznanie bywa trudne i często stawiane z wykluczenia.
Typowe objawy
- Tępy, „głęboki" ból przedramienia po stronie zewnętrznej, nieco poniżej łokcia (nad mięśniem odwracaczem).
- Tkliwość uciskowa kilka centymetrów poniżej nadkłykcia bocznego — dalej niż przy łokciu tenisisty.
- Nasilenie przy pracy ręką, oporowym prostowaniu palców i przy odwracaniu przedramienia (supinacji).
- Z czasem możliwe osłabienie prostowania palców i kciuka, przy zwykle zachowanym prostowaniu nadgarstka.
- Zwykle brak wyraźnego drętwienia — to nerw głównie ruchowy (inaczej niż w typowych neuropatiach czuciowych).
Częste przyczyny i kto choruje?
Najczęściej powtarzalne ruchy przedramienia, zwłaszcza z odwracaniem i nawracaniem, oraz ucisk nerwu przez okoliczne struktury (arkada Frohsego, brzeg prostownika promieniowego krótkiego, pętle naczyniowe).
Sprzyjają mu przeciążenia i praca z rotacją przedramienia; rzadziej przyczyną bywają guzy (np. tłuszczak, ganglion), urazy lub zmiany bliznowate zwężające przestrzeń wokół nerwu.
Bywa współistniejący lub mylony z łokciem tenisisty.
Jak wygląda leczenie?
Leczenie zwykle zaczyna się zachowawczo: modyfikacja obciążeń, odpoczynek, leki przeciwzapalne, szyna oraz fizjoterapia (w tym techniki neuromobilizacji). Wiele przypadków, zwłaszcza bólowych bez osłabienia, poprawia się przy takim postępowaniu.
Gdy dolegliwości utrzymują się mimo długiego leczenia zachowawczego lub narasta osłabienie prostowania palców, rozważa się leczenie operacyjne — odbarczenie (uwolnienie) nerwu w okolicy mięśnia odwracacza. Decyzję podejmuje lekarz po dokładnej diagnostyce.
Najczęstsze pytania
Czym różni się od łokcia tenisisty?
Ból w zespole mięśnia odwracacza jest zwykle umiejscowiony nieco dalej (poniżej łokcia, nad mięśniem odwracaczem) i ma charakter głębokiego, tępego bólu, a z czasem może dołączyć osłabienie prostowania palców. Oba problemy bywają mylone, a czasem współistnieją.
Czy będę odczuwać drętwienie?
Zwykle nie — to nerw głównie ruchowy, więc dominuje ból, a przy nasileniu osłabienie prostowania palców, a nie drętwienie. To odróżnia ten zespół od części innych neuropatii.
Jak potwierdza się rozpoznanie?
Rozpoznanie bywa trudne i często stawiane z wykluczenia. Pomocne są badanie kliniczne, badanie przewodnictwa nerwowego (EMG) oraz badania obrazowe (USG, rezonans), które mogą też wykryć przyczynę ucisku, np. guz.
Czy konieczna jest operacja?
Nie zawsze — wiele przypadków poprawia się zachowawczo. Operację (uwolnienie nerwu) rozważa się przy braku poprawy mimo długiego leczenia lub przy narastającym osłabieniu prostowania palców.
Masz takie objawy?
Umów konsultację — ocena łokcia, badanie i plan leczenia dopasowany do Ciebie.
Treści mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują konsultacji lekarskiej — o przyczynie dolegliwości i sposobie leczenia decyduje lekarz po badaniu i ewentualnej diagnostyce obrazowej (USG, RTG, MR).